98 nec tamen Antiochus nec erit mirabilis illic
99 aut Stratocles aut cum molli Demetrius Haemo:
100 natio comoeda est. rides, maiore cachinno
101 concutitur; flet, si lacrimas conspexit amici,
102 nec dolet; igniculum brumae si tempore poscas,
103 accipit endromidem; si dixeris "aestuo," sudat.
104 non sumus ergo pares: melior, qui semper et omni
105 nocte dieque potest aliena sumere vultum
106 a facie, iactare manus laudare paratus,
107 si bene ructavit, si rectum minxit amicus,
108 si trulla inverso crepitum dedit aurea fundo.
109 Praeterea sanctum nihil +aut+ ab inguine tutum,
110 non matrona laris, non filia virgo, nec ipse
111 sponsus levis adhuc, non filius ante pudicus.
112 horum si nihil est, aviam resupinat amici.
113 [scire volunt secreta domus atque inde timeri.]
114 et quoniam coepit Graecorum mentio, transi
115 gymnasia atque audi facinus maioris abollae.
116 Stoicus occidit Baream delator amicum
117 discipulumque senex ripa nutritus in illa
118 ad quam Gorgonei delapsa est pinna caballi.
119 non est Romano cuiquam locus hic, ubi regnat
120 Protogenes aliquis vel Diphilus aut Hermarchus,
121 qui gentis vitio numquam partitur amicum,
122 solus habet. nam cum facilem stillavit in aurem
123 exiguum de naturae patriaeque veneno,
124 limine summoveor, perierunt tempora longi
125 servitii; nusquam minor est iactura clientis.
126 Quod porro officium, ne nobis blandiar, aut quod
127 pauperis hic meritum, si curet nocte togatus
128 currere, cum praetor lictorem inpellat et ire
129 praecipitem iubeat dudum vigilantibus orbis,
130 ne prior Albinam et Modiam collega salutet?
131 divitis hic servo cludit latus ingenuorum
132 filius; alter enim quantum in legione tribuni
133 accipiunt donat Calvinae vel Catienae,
134 ut semel aut iterum super illam palpitet; at tu,
135 cum tibi vestiti facies scorti placet, haeres
136 et dubitas alta Chionen deducere sella.
137 da testem Romae tam sanctum quam fuit hospes
138 numinis Idaei, procedat vel Numa vel qui
139 servavit trepidam flagranti ex aede Minervam:
140 protinus ad censum, de moribus ultima fiet
141 quaestio. "quot pascit servos? quot possidet agri
142 iugera? quam multa magnaque paropside cenat?"
143 quantum quisque sua nummorum servat in arca,
144 tantum habet et fidei. iures licet et Samothracum
145 et nostrorum aras, contemnere fulmina pauper
146 creditur atque deos dis ignoscentibus ipsis.
147 Quid quod materiam praebet causasque iocorum
148 omnibus hic idem, si foeda et scissa lacerna,
149 si toga sordidula est et rupta calceus alter
150 pelle patet, vel si consuto volnere crassum
151 atque recens linum ostendit non una cicatrix?
152 nil habet infelix paupertas durius in se
153 quam quod ridiculos homines facit. "exeat" inquit,
154 "si pudor est, et de pulvino surgat equestri,
155 cuius res legi non sufficit, et sedeant hic
156 lenonum pueri quocumque ex fornice nati,
157 hic plaudat nitidus praeconis filius inter
158 pinnirapi cultos iuvenes iuvenesque lanistae."
159 sic libitum vano, qui nos distinxit, Othoni.
160 quis gener hic placuit censu minor atque puellae
161 sarcinulis inpar? quis pauper scribitur heres?
162 quando in consilio est aedilibus? agmine facto
163 debuerant olim tenues migrasse Quirites.
164 Haut facile emergunt quorum virtutibus obstat
165 res angusta domi, sed Romae durior illis
166 conatus: magno hospitium miserabile, magno
167 servorum ventres, et frugi cenula magno.
168 fictilibus cenare pudet, quod turpe negabis
169 translatus subito ad Marsos mensamque Sabellam
170 contentusque illic veneto duroque cucullo.
171 Pars magna Italiae est, si verum admittimus, in qua
172 nemo togam sumit nisi mortuus. ipsa dierum
173 festorum herboso colitur si quando theatro
174 maiestas tandemque redit ad pulpita notum
175 exodium, cum personae pallentis hiatum
176 in gremio matris formidat rusticus infans,
177 aequales habitus illic similesque videbis
178 orchestram et populum; clari velamen honoris
179 sufficiunt tunicae summis aedilibus albae.
180 hic ultra vires habitus nitor, hic aliquid plus
181 quam satis est interdum aliena sumitur arca.
182 commune id vitium est: hic vivimus ambitiosa
183 paupertate omnes. quid te moror? omnia Romae
184 cum pretio. quid das, ut Cossum aliquando salutes,
185 ut te respiciat clauso Veiento labello?
186 ille metit barbam, crinem hic deponit amati;
187 plena domus libis venalibus: accipe et istud
188 fermentum tibi habe. praestare tributa clientes
189 cogimur et cultis augere peculia servis.
190 Quis timet aut timuit gelida Praeneste ruinam
191 aut positis nemorosa inter iuga Volsiniis aut
192 simplicibus Gabiis aut proni Tiburis arce?
193 nos urbem colimus tenui tibicine fultam
194 magna parte sui; nam sic labentibus obstat
195 vilicus et, veteris rimae cum texit hiatum,
196 securos pendente iubet dormire ruina.
197 vivendum est illic, ubi nulla incendia, nulli
198 nocte metus. iam poscit aquam, iam frivola transfert
199 Ucalegon, tabulata tibi iam tertia fumant:
200 tu nescis; nam si gradibus trepidatur ab imis,
201 ultimus ardebit quem tegula sola tuetur
202 a pluvia, molles ubi reddunt ova columbae.
203 lectus erat Cordo Procula minor, urceoli sex
204 ornamentum abaci, nec non et parvulus infra
205 cantharus et recubans sub eodem marmore Chiron,
206 iamque vetus Graecos servabat cista libellos
207 et divina opici rodebant carmina mures.
208 nil habuit Cordus, quis enim negat? et tamen illud
209 perdidit infelix totum nihil. ultimus autem
210 aerumnae cumulus, quod nudum et frusta rogantem
211 nemo cibo, nemo hospitio tectoque iuvabit.
212 Si magna Asturici cecidit domus, horrida mater,
213 pullati proceres, differt vadimonia praetor.
214 tum gemimus casus urbis, tunc odimus ignem.
215 ardet adhuc, et iam accurrit qui marmora donet,
216 conferat inpensas; hic nuda et candida signa,
217 hic aliquid praeclarum Euphranoris et Polycliti,
218 haec Asianorum vetera ornamenta deorum,
219 hic libros dabit et forulos mediamque Minervam,
220 hic modium argenti. meliora ac plura reponit
221 Persicus orborum lautissimus et merito iam
222 suspectus tamquam ipse suas incenderit aedes.
223 Si potes avelli circensibus, optima Sorae
224 aut Fabrateriae domus aut Frusinone paratur
225 quanti nunc tenebras unum conducis in annum.